چکیده
هدف پژوهش حاضر، واکاوی ویژگی‌های عناصر برنامه‌ی درسی اخلاق علمی در پژوهش‌های دانش‌آموزی دوره متوسطه بوده که به روش کیفی و با استفاده از رویکرد سنتزپژوهی انجام گرفته است. جامعه‌‌ی آماری کلیه‌ی پژوهش‌های داخل و خارج کشور مرتبط با موضوع در فاصله‌ی زمانی 1386 تا 1401 و 2007 تا 2022 بودند که از بین آنها تعداد 53 پژوهش از پایگاه های اطلاعاتی معتبر (سید، ایرانداک، مگ‌ایران، نورمگز، سیویلیکا و پرتال جامع علوم انسانی، اریک، ساینس دایرکت، پروکئیست) به‌عنوان نمونه به شیوه‌ی هدفمند و بر اساس معیارهای مشخص انتخاب و با استفاده از الگوی شش مرحله‌ای سنتزپژوهی روبرتس مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. در مرحله واکاوی عمیق، ابتدا کدگذاری اولیه با نرم افزار MAXQDA-18 انجام و سپس به تحلیل مضمون بر روی کدهای حاصل اقدام گردید. نتیجه‌ی پژوهش، ارائه‌ی الگوی پیشنهادی برنامه‌ی درسی اخلاق علمی در پژوهش‌های دانش‌آموزی متشکل از دو مضمون اصلی (اصول حاکم و ساختار یا عناصر برنامه درسی ) بود. در این الگو، اصول شامل مواردی همچون: توجه به مسائل علمی، فرهنگی، اجتماعی و هنجارهای جامعه؛ احترام به حق ثبت اختراع، کپی‌رایت و سایر انواع مالکیت معنوی، امانتداری و صداقت در پژوهش و ارائه یافته‌های علمی می‌باشد. ساختار الگو نیز از عناصر (فلسفه‌ی وجودی برنامه، هدف‌ها، محتوا، تجارب یادگیری، شیوه‌های تدریس، نقش معلم، فضای آموزشی، زمان آموزش، گروه‌بندی و ارزشیابی) تشکیل شده است. نتیجه نهایی اینکه با بکارگیری این الگو، بستر مناسب برای ایجاد و رشد اخلاق علمی دانش‌آموزان برای انجام پژوهش‌های علمی فراهم می‌آید.
کلیدواژه ها: الگوی برنامه درسی، اخلاق علمی، پژوهش‌های دانش‌آموزی، سنتزپژوهی، دوره متوسطه.