توصیف دانش محتوایی پداگوژیکی معلمان دوره ابتدایی در مؤلفه دانش‌آموز و تکلیف: با تاکید بر مبحث حجم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه روان شناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه الزهرا،تهران، ایران

2 دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه الزهرا

3 سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی، پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش

چکیده

موفقیت هر نظام آموزشی در گرو شناسایی و پرورش عوامل موثر بر یادگیری دانش‌آموزان است. بی شک یکی از مهمترین عوامل موثر بر یادگیری دانش‌آموزان، معلمان و دانش محتوایی پداگوژیکی آنان است. بنابراین پژوهش حاضر با رویکردی کیفی و به روش مصاحبه مبتنی بر تکلیف، به دنبال توصیف دانش محتوایی پداگوژیکی معلمان دوره ابتدایی در مبحث حجم انجام شده است. در این پژوهش از مدل سه‌مؤلفه‌ای دانش محتوایی پداگوژیکی کراوس و همکاران [1] شامل سه مؤلفه آموزش، دانش‌آموز و تکلیف، استفاده شده است. همچنین علت انتخاب مفهوم حجم، پایه‌ای بودن این مبحث در کتاب‌های ریاضی دوره ابتدایی و کاربرد گسترده‌‌ی آن در درس‌های دیگر نظیر فیزیک و شیمی است. این مطالعه به بررسی دو مؤلفه‌ی مدل کراوس و همکاران [1] شامل مؤلفه دانش‌آموز و تکلیف اختصاص دارد. بدین منظور تکالیفی در حوزه حجم طراحی و همراه یک سوال کلی در بین شش معلم دوره ابتدایی داوطلب که تجربه تدریس پایه‌های پنجم و ششم را داشتند، به اجرا در‌آمد. یافته‌ها در مؤلفه دانش‌آموز نشان‌دهنده‌ی عدم تسلط برخی معلم‌ها بر مبحث حجم، عدم اشراف بر کتاب‌های راهنمای تدریس، برداشت متفاوت از مفهوم بدفهمی در دانش آموزان و محدودیت در ریشه‌یابی بدفهمی بود. در مؤلفه تکلیف نیز تحلیل پاسخ‌ها نشان داد، اغلب معلمان حداکثر دو روش برای مقایسه و یک روش برای محاسبه احجام ارائه کردند. به طور کلی، یافته‌های این پژوهش نشان‌دهنده ضرورت افزایش آگاهی معلمان در زمینه بدفهمی‌های دانش‌آموزان و تکالیف مرتبط با مبحث حجم بوده و در همین راستا، پیشنهادهائی ارائه شده است.

کلیدواژه‌ها