دانشگاه شاهد پژوهش‌های آموزش و یادگیری 2345-2196 23 1 2026 03 21 Comparative Analysis of the Objectives and Content of Moral Education Curriculum in Primary Schools in Iran, Finland, Japan, and Canada تحلیل تطبیقی اهداف و محتوای برنامه درسی آموزش اخلاقی در دوره ابتدایی در کشورهای ایران، فنلاند، ژاپن و کانادا 139 154 4920 10.22070/tlr.2025.20539.1762 FA زهرا حیدری دانشکده علوم انسانی دانشگاه شاهد 0009-0000-8983-6151 رقیه موسوی دانشیار گروه علوم تربیتی، رشته برنامه‌ریزی درسی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران 0000-0003-0370-3900 Journal Article 2025 05 24 The objective of this study is to compare approaches to ethics education within the primary school curriculum of selected countries, namely Iran, Finland, Japan, and Canada. This applied research employs a descriptive-analytical method, guided by Bereday’s comparative model in educational systems. Data were collected from Persian and English sources published between 2010 and 2025, sourced from domestic and international databases and official education ministry websites of the studied countries. Sampling was conducted purposefully, and data were analyzed in four stages: description, interpretation, juxtaposition, and comparison. The findings reveal that in Iran, ethics education is predominantly theoretical, rooted in religious teachings, and emphasizes virtues such as honesty, faith, and adherence to Islamic values. In Finland, ethics education is framed within social justice, life skills, democracy, equality, and critical thinking. In Japan, it focuses on discipline, cooperation, responsibility, and empathy, with an emphasis on group activities. In Canada, ethics education is integrated with citizenship education, embracing cultural diversity and fostering dialogue. Although all countries share the common goal of nurturing ethical citizens, significant differences are observed in their educational philosophies, cultures, and value systems. The findings underscore the need for a revision of Iran’s educational system, particularly in the objectives and content of the primary school curriculum, to facilitate the internalization of authentic ethical and religious values in students. It is recommended that future research explore the role of digital tools and the collaboration between families and schools in enhancing the effectiveness of ethics education. هدف این پژوهش، مقایسه رویکردهای آموزش اخلاق در برنامه درسی دوره ابتدایی کشورهای منتخب شامل ایران، فنلاند، ژاپن و کانادا است. این تحقیق از نوع کاربردی و با روش توصیفی‌ ـ تحلیلی انجام شده و بر اساس الگوی تطبیقی بردی در نظام‌های آموزشی پیش رفته است. داده‌های پژوهش از منابع فارسی و انگلیسی منتشرشده بین سال‌های ۲۰۱۰ تا 2025، از پایگاه‌های اطلاعاتی داخلی، خارجی و وب‌سایت‌های رسمی آموزش‌ و پرورش این کشورها گردآوری شد. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند انجام شد و داده‌ها در چهار مرحله توصیف، تفسیر، همجواری و مقایسه مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد در ایران، آموزش اخلاق بیشتر جنبه نظری داشته و مبتنی بر آموزه‌های دینی است و بر فضیلت‌هایی مانند صداقت، ایمان و رعایت ارزش‌های اسلامی تأکید می‌شود. در فنلاند، آموزش اخلاق در چارچوب عدالت اجتماعی، مهارت‌های زندگی، دموکراسی، برابری و تفکر انتقادی دنبال می‌شود. در ژاپن، بر نظم، همکاری، مسئولیت‌پذیری و همدلی با تأکید بر فعالیت‌های گروهی تمرکز دارد. در کانادا، با آموزش شهروندی، پذیرش تنوع فرهنگی و تقویت گفت‌وگو همراه است. اگرچه هدف مشترک همه کشورها تربیت شهروندان اخلاق مدار به عنوان هدف غایی است، اما تفاوت‌های معناداری در فلسفه تربیتی، فرهنگ و نظام ارزشی آن‌ها مشاهده می‌شود. یافته‌ها بر لزوم بازنگری در نظام آموزش‌ و پرورش ایران به‌ویژه در اهداف و محتوای برنامه درسی دوره ابتدایی تأکید دارند تا زمینه درونی‌سازی ارزش‌های اصیل اخلاقی و دینی در دانش‌آموزان فراهم شود. پیشنهاد می‌شود در تحقیقات آینده نقش ابزارهای دیجیتال و همکاری خانواده و مدرسه در بهبود اثربخشی آموزش اخلاق بررسی گردد. https://tlr.shahed.ac.ir/article_4920_d1942a3ab01eb59220e2b3a46e7ef09d.pdf