دانشگاه شاهد پژوهش‌های آموزش و یادگیری 2345-2196 22 2 2025 09 23 Model of students' academic engagement: The role of motivational class climate with mediation satisfying of basic psychological needs مدل اشتیاق تحصیلی دانشجویان: نقش جو انگیزشی کلاس با میانجیگری ارضای نیازهای اساسی روانشناختی 4801 10.22070/tlr.2025.15803.1221 FA فاطمه شریعتی گروه روانشناسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران 0000-0001-5690-0719 علی زینالی گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوی، خوی، ایران 0000-0001-8062-964X Journal Article 2022 01 22 Improving the academic engagement have and effective role in other academic variables including academic success and performance. As a result, this research aimed to determine the model of students' academic engagement: The role of motivational class climate with mediation satisfying of basic psychological needs. Present study was cross-sectional from type of correlation. The research population was all students of Islamic Azad University of Urmia branch in academic years of 2019-20 (13000 people). To determine the sample size used from Cochran's formula and number of 400 people selected as a sample that they were selected by available sampling method. The research instruments was the motivational class climate scale, basic psychological needs scale and academic engagement questionnaire that the Cronbach's alpha coefficient of all was higher than 0.80 and their face and content validity were confirmed by experts. Data were analyzed by structural equation method of path analysis with using two SPSS-19 and LISREL-8.8 software. The results showed that the model had a fit well and mastery and performance motivational climate had a significant and direct effect on need to autonomy, competence, relatedness and academic engagement. The need to autonomy, competence, relatedness had a significant and direct effect on academic engagement. The mediating role of satisfying of basic psychological needs between motivational class climate and academic engagement of students was confirmed; so that mastery and performance motivational climate with mediation need of autonomy, competence and relatedness had a significant and indirect effect on academic engagement (P<0.05). Regarded to results of present research to increase students' academic engagement can improve the motivational class climate and satisfying of basic psychological needs that for this purpose promoting the mastery motivational climate should be a priority. بهبود اشتیاق تحصیلی نقش موثری در سایر متغیرهای تحصیلی از جمله موفقیت و عملکرد تحصیلی دارد. در نتیجه، این پژوهش با هدف تعیین اثر جو انگیزشی کلاس بر اشتیاق تحصیلی دانشجویان با میانجیگری ارضای نیازهای اساسی روانشناختی انجام شد. مطالعه حاضر مقطعی از نوع همبستگی بود. جامعه پژوهش همه دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه در سال تحصیلی 99-1398 (13000 نفر) بودند. برای تعیین حجم نمونه از فرمول کوکران استفاده شده و تعداد 400 نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند که گزینش آن‌ها به روش نمونه‌گیری در دسترس صورت گرفت. ابزارهای پژوهش مقیاس جو انگیزشی کلاس، مقیاس نیازهای اساسی روانشناختی و پرسشنامه اشتیاق تحصیلی بودند که ضریب آلفای کرونباخ همه آن‌ها بالاتر از 80/0 بود و روایی صوری و محتوایی آن‌ها با استفاده از نظر متخصصان تایید شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با روش معادلات ساختاری از نوع تحلیل مسیر به کمک دو نرم‌افزار SPSS-19 و LISREL-8.8 صورت پذیرفت. نتایج نشان داد که مدل پژوهش حاضر برازش مناسبی داشت و جو انگیزشی تسلطی و عملکردی بر نیاز به خودمختاری، شایستگی و ارتباط و اشتیاق تحصیلی اثر مستقیم و معنی‌دار داشت. نیاز به خودمختاری، شایستگی و ارتباط بر اشتیاق تحصیلی اثر مستقیم و معنی‌دار داشتند. نقش میانجی ارضای نیازهای اساسی روانشناختی بین جو انگیزشی و اشتیاق تحصیلی دانشجویان تایید شد؛ به‌طوری که جو انگیزشی تسلطی و عملکردی با میانجیگری نیاز به خودمختاری، شایستگی و ارتباط بر اشتیاق تحصیلی اثر غیرمستقیم و معنی‌دار داشتند (05/0>P). با توجه به نتایج پژوهش حاضر برای افزایش اشتیاق تحصیلی دانشجویان می‌توان جو انگیزشی و ارضای نیازهای اساسی روانشناختی را بهبود بخشید که برای این منظور ارتقای جو انگیزشی تسلطی باید در اولویت قرار گیرد.