دانشگاه شاهد پژوهش‌های آموزش و یادگیری 2345-2196 22 2 2025 09 23 Teachers' perception of the concept of teaching and learning: the role of epistemological beliefs ادراک معلمان از مفهوم تدریس ‌و یادگیری : نقش باورهای معرفت‌شناختی 4768 10.22070/tlr.2025.19673.1670 FA یحیی معروفی دانشگاه بوعلی سینا 0000-0002-3034-0386 آرزو ساعدپناه دانش‌آموختة برنامه‌ریزی درسی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران. عبدالله امینی استادیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران. Journal Article 2024 10 05 Introduction: The perception of the concept of teaching and learning refers to the values, attitudes, beliefs, and intentions that teachers hold regarding teaching and learning. Epistemological beliefs pertain to individuals' beliefs about the nature, origin, limits, and justification of knowledge. The aim of this study was to examine teachers' perceptions of the concept of teaching and learning and the role of their epistemological beliefs.<br />Method: This applied research employed a quantitative approach and a descriptive survey strategy. From among primary school teachers in the Mochehsh district, Kurdistan Province, a sample of 178 (213 women, 122 men) was selected using proportional stratified sampling. Data were collected using two questionnaires: Schommer's Epistemological Beliefs Questionnaire (1994) and Chan and Elliott's (2004) concept of teaching and learning questionnaire. Descriptive statistics, correlation tests, and multiple regression analysis were employed to analyze the data.<br />Findings: The results indicated that the participating teachers leaned more towards a traditional view of teaching and learning than a constructivist one. The average epistemological beliefs of the participating teachers were moderate (a mixture of simplistic and complex beliefs), with the highest mean relating to the dimension of knowledge structure and the lowest to learning control. There was a significant relationship between teachers' epistemological beliefs and their perception of the concept of teaching and learning. Specifically, the three dimensions of knowledge structure, knowledge certainty, and learning speed could predict a traditional perception of teaching and learning, while the source of knowledge was the only epistemological belief that predicted a constructivist perception of teaching and learning.<br />Discussion and Conclusion: The findings suggest that teachers tend to favor a traditional concept of teaching and learning over a constructivist one and hold more simplistic epistemological beliefs. It can be concluded from the findings that teachers' epistemological beliefs play a determining role in their perception of the concept of teaching and learning. Therefore, it is essential to consider the relationship between epistemological beliefs and teachers' perceptions of teaching and learning in teacher education programs, as well as in the curricula of teacher training centers and in-service training programs. مقدمه: ادراک از مفهوم تدریس و یادگیری اصطلاحی‌است که به ارزش‌ها، نگرش‌ها، باورها و نیات معلم نسبت به تدریس و یادگیری اشاره دارد. باورهای معرفت شناختی به نوع باورهای افراد در خصوص ماهیت، منشأ، حدود و توجیه دانش می‌پردازد. هدف این پژوهش بررسی ادراک معلمان از مفهوم تدریس و یادگیری و نقش باورهای معرفت‌شناختی آنان بود<br />روش: پژوهش حاضر از حیث هدف کاربردی، براساس رویکرد کمّی و راهبرد توصیفی از نوع پیمایشی انجام شد. از میان معلمان دوره ابتدایی شهرستان موچش از توابع استان کردستان با استفاده از روش نمونه‌گیری طبقه‌ای نسبی، نمونه‌ای به‌حجم 178(213 زن، 122 مرد) انتخاب‌شد. برای جمع‌آوری داده‌ها از دو پرسشنامه باورهای معرفت‌شناختی شومر(1994) و مفهوم آموزش و یادگیری چان و الیوت(2004) استفاده شد. در تحلیل داده‌ها از شاخص‌های آمار توصیفی، آزمون‌های همبستگی و رگرسیون چندگانه بهره گرفته شد.<br />یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد معلمان شرکت‌کننده در پژوهش به مفهوم تدریس و یادگیری سنتی بیش ‌از تدریس و یادگیری سازنده‌گرا گرایش دارند. میانگین باورهای معرفت‌شناختی معلمان شرکت‌کننده در حد متوسط(معجونی از باورهای ساده انگارانه و پیچیده) و بالاترین میانگین به‌بعد ساختار دانش و کمترین به کنترل یادگیری تعلق‌داشت. بین باورهای معرفت‌شناختی معلمان با ادراک آنان از مفهوم تدریس و یادگیری رابطه معنی‌داری وجود داشت به‌گونه‌ای که سه باور ساختار دانش، قطعیت دانش و سرعت یادگیری توانستند ادراک سنتی از تدریس و یادگیری را پیش‌بینی کنند و منبع دانش تنها باور معرفت شناختی پیش‌بینی‌کننده ادراک تدریس و یادگیری سازنده‌گرایانه بود.<br />بحث و نتیجه‌گیری: یافته های پژوهش حاکی از گرایش بیشتر معلمان به مفهوم تدریس و یادگیری سنتی در مقابل مفهوم سازندگرایانه تدریس و یادگیری و غلبه باورهای معرفت شناختی ساده انگارانه بر باورهای پیچیده است. از یافته‌های پژوهش می‌توان نتیجه‌گرفت باورهای معرفت شناختی معلمان نقش تعیین کننده‌ای در شیوة ادراک معلمان از مفهوم تدریس و یادگیری دارد. براین اساس لازم است در آموزش معلمان، برنامه درسی‌مراکز تربیت معلم و آموزش ضمن خدمت به روابط باورهای معرفت‌شناختی و ادراک معلمان از مفهوم تدریس و یادگیری توجه شایسته صورت گیرد.