دانشگاه شاهد پژوهش‌های آموزش و یادگیری 2345-2196 22 1 2025 03 21 Identifying Effective Factors and Designing a Theoretical Model of Critical Thinking Based on a Study Culture in Teenagers شناسایی عوامل مؤثر و طراحی الگوی نظری تفکر انتقادی مبتنی بر فرهنگ مطالعه در نوجوانان 91 112 4671 10.22070/tlr.2025.19277.1616 FA حوریه رحمانی مهر دانشجوی دکتری فلسفه تعلیم و تربیت، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. فهیمه انصاریان استادیار فلسفه تعلیم و تربیت، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. معصومه صمدی دانشیار فلسفه تعلیم و تربیت، پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش، تهران، ایران. 0000-0002-2380-8075 مهشید ایزدی استادیار مشاوره و تربیت، دانشکده علوم‌ تربیتی و روانشناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 2024 06 29 The purpose of the current research is to Identifying Effective Factors and Designing a Theoretical Model of Critical Thinking Based on a Study Culture in Teenagers. This research is of mixed type (qualitative and quantitative). In the qualitative section, selected articles were first identified by meta-synthesis method, for this, various factors such as keywords, databases for the years 2000 to 2023 were evaluated and 120 articles were selected. Then, with the library method and review of articles, 60 final articles and in 14 main components (truth-seeking, open-mindedness, analytical, regularity, self-confidence, curiosity, experience and perfection, problem solving, strategic thinking, interpretation, evaluation, power of expression and self-regulation) And 96 indicators were categorized. Also, the fuzzy Delphi qualitative approach was used to identify and confirm the final components and indicators. In this regard, 20 experts in the field of philosophy of education were surveyed and finally 14 dimensions and 89 indicators were confirmed. In the quantitative part, to evaluate the theoretical model of critical thinking based on the study culture in teenagers, a researcher-made questionnaire was prepared and distributed among 384 people. In this section, structural equation approach was used for confirmatory factor analysis. The results showed that the culture of studying causes the growth of critical thinking in teenagers and with increasing study, students try to think about problems and therefore their critical thinking skills increase at different levels. هدف پژوهش حاضر شناسایی عوامل مؤثر و طراحی الگوی نظری تفکّر انتقادی مبتنی بر فرهنگ مطالعه در نوجوانان است. این پژوهش از نوع آمیخته (کیفی و کمی) می‌باشد. در بخش کیفی، ابتدا با استفاده از روش فرا‌ترکیب، مقالات منتخب شناسایی شدند. در این مرحله، عواملی چون کلیدواژه‌ها و پایگاه‌های داده برای سال‌های 2000 تا 2023 مورد ارزیابی قرار گرفت و در نهایت 120 مقاله انتخاب شد. سپس با روش کتابخانه‌ای و مرور مقالات، 60 مقاله نهایی شناسایی و در 14 مؤلفه اصلی شامل حقیقت‌جویی، گشوده‌ذهنی، تحلیلگری، قاعده‌مندی، اعتماد به نفس، کنجکاوی، تجربه و کمال، حل مسئله، تفکر راهبردی، تفسیر، ارزشیابی، قدرت بیان و خودتنظیمی و 96 شاخص دسته‌بندی گردیدند. همچنین برای شناسایی و تأیید نهایی مؤلفه‌ها و شاخص‌ها از روش کیفی دلفی فازی استفاده شد. در این راستا، از 20 خبره حوزه فلسفه تعلیم و تربیت نظرسنجی انجام گرفت و در نهایت تعداد 14 بعد و 89 شاخص تأیید شد. در بخش کمی، به‌منظور ارزیابی الگوی نظری تفکّر انتقادی مبتنی بر فرهنگ مطالعه در نوجوانان، پرسشنامه‌ای محقق‌ساخته طراحی و بین 384 نفر توزیع گردید. در این بخش، از رویکرد معادلات ساختاری برای تحلیل عاملی تأییدی استفاده شد. نتایج نشان داد که فرهنگ مطالعه موجب رشد تفکّر انتقادی در نوجوانان می‌شود و با افزایش میزان مطالعه، دانش‌آموزان تمایل بیشتری به تفکر در مسائل پیدا می‌کنند و در نتیجه، مهارت‌های تفکر انتقادی آنان در سطوح مختلف ارتقاء می‌یابد. https://tlr.shahed.ac.ir/article_4671_722caafb4825ef5d8670710fa29087cf.pdf