اثربخشی آموزش با الگوی کاوشگری بر هیجان‌های تحصیلی دانش‌آموزان ابتدایی در درس علوم تجربی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه فرهنگیان کردستان

2 آموزش و پرورش دیواندره

3 آموزش و پرورش سنندج

چکیده

هدف‏ پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش با الگوی کاوشگری بر هیجان‌های تحصیلی دانش‌آموزان دوره ابتدایی بود. روش پژوهش نیمه‏ آزمایشی با طرح پیش‏آزمون - پس‏آزمون و گروه گواه بود. دو کلاس و هریک به تعداد 32 نفر از جامعه آماری دانش‌آموزان پسر پایه پنجم ابتدایی ناحیه دو شهر سنندج به عنوان گروه های آزمایش و کنترل با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. جهت جمع‌آوری داده از پرسشنامه سنجش هیجان‌های تحصیلی دانش‌آموزان دوره ابتدایی، استفاده شد. آموزش به شیوه کاوشگری طی 10 جلسه‏ 45 دقیقه‏ای در پنج هفته‏ متوالی برای دانش‏آموزان گروه آزمایش برگزار گردید. گروه‏ کنترل تحت آموزش با شیوه سنتی قرار داشتند. داده‌ها با روش تحلیل کوواریانس تحلیل شدند. نتایج تحلیل ‏کوواریانس چند متغیره درسطح 05/0>p نشان داد؛ بین دو گروه از لحاظ متغیر وابسته ترکیبی (هیجان‌های تحصیلی کلاس) تفاوت معنی‌دار آماری وجود دارد. تحلیل کوواریانس یک راهه در متن مانکووا نشان داد؛ بین گروه‌های آزمایش و کنترل از لحاظ نمرات پس‌آزمون هیجان‌های مختلف کلاس درس، تفاوت معنی‌دار وجود دارد. تدریس به شیوه کاوشگری توانسته است سبب افزایش هیجان مثبت لذت و کاهش هیجان‌های منفی اضطراب و خستگی دانش‏آموزان گروه آزمایش در موقعیت کلاس درس شود.
 

کلیدواژه‌ها


1. Goetz, T., Sticca, F., Pekrun, R., Murayama, K., & Elliot, A. J. (2016). Intraindividual relations between achievement goals and discrete achievement emotions: an experience sampling approach. Learning and Instruction, 41, 115-125.‌ 2. Vierhaus, M., Lohaus, A., & Wild, E. (2016). The development of achievement emotions and coping/emotion regulation from primary to secondary school. Learning and Instruction, 42, 12-21.‌ 3. Pekrun R. (2006). The control -value theory of achievement emotions: Assumptions, corollaries, and implications for educational research andpractice. Educational Psychology Review, 18(4):315–341. 4. Pekrun, R., & Stephens, E. J. (2010). Achievement emotions: A control-value approach. Social and Personality Compass, 4, 238–255. 5. Pekrun, R., Goetz, T., Titz, W., & Perry, R. P. (2002). Academic emotions in students’ self-regulated learning and achievement: a program of qualitative and quantitative research. Educational psychologist, 37(2): 91–105. 6. Peixoto, F., Mata, L., Monteiro, V., Sanches, C., & Pekrun, R. (2015). The achievement emotions questionnaire: Validation for pre-adolescent students. European Journal of Developmental Psychology, 12(4), 472-481.‌ 7. Lichtenfeld, S., Pekrun, R., Stupnisky, R. H., Reiss, K., & Murayama, K. (2012). Measuring students' emotions in the early years: the achievement emotions questionnaire-elementary school (AEQ-ES). Learning and Individual differences, 22(2), 190-201.‌ 8. Goetz, T., Frenzel, A. C., Pekrun, R., & Hall, N. C. (2006). The domain specificity of academic emotional experiences. The Journal of Experimental Education, 75(1), 5–29. 9. کدیور، پروین؛ فرزاد، ولی الله؛ کاوسیان، جواد و نیکدل، فریبرز(1388). رواسازی پرسشنامه هیجان های تحصیلی پکران. فصلنامه نوآوری های آموزشی، شماره 32، سال هشتم، 38-7. 10. Pekrun, R., Goetz, T., Frenzel, A. C., Barchfeld, P., & Perry, R. P. (2011). Measuring emotions in students’ learning and performance: The Achievement Emotions Questionnaire (AEQ). Contemporary Educational Psychology, 36, 36–48. 11. Schutz, P. A., & Pekrun, R. (Eds.). (2007). Emotions in Education. San Diego, CA: Elsvier. 12. Luo, W., Ng, P. T., Lee, K., & Aye, K. M. (2016). Self-efficacy, value, and achievement emotions as mediators between parenting practice and homework behavior: A control-value theory perspective. Learning and Individual Differences, 50, 275-282.‌ 13. قره آغاجی، سعید و بدری گرگری، رحیم(1394). نقش باورهای انگیزشی در پیش بینی هیجان های تحصیلی ریاضی. مجله آموزش پژوهی، شماره 2، 22-1. 14. Pekrun, R., Hall, N. C., Goetz, T., & Perry, R. P. (2014). Boredomand academic achievement: Testing a model of reciprocal causation. Journal of Educational Psychology, 106(3), 696–710. 15. Pekrun, R., Goetz, T., Daniels, D., Stupnisky, R. H., & Perry, R. P. (2010). Boredom in achievement settings: Exploring control-value antecedents and performance outcomes of a neglected emotion. Journal of Educational Psychology, 102(3), 531–549. 16. Goetz, T., Cronjaeger, H., Frenzel, A., Ludtke, O., & Hall, N. C. (2010). Academic self-concept and emotion relations: Domain specificity and age effects. Contemporary Educational Psychology, 35, 44–58. 17. سپهریان آذر، فیروزه و اقبالی، امجد(1392). رابطه سبک های یادگیری کلب و هیجان های مثبت و منفی تحصیلی با یادگیری خودگردان. فصلنامه علمی-پژوهشی در بادگیری آموزشگاهی و مجازی، سال دوم، شماره هشتم، 30-17. 18. نیکدل، فریبرز؛ کدیور، پروین؛ فرزاد، ولی الله؛ عربزاده، مهدی و کاووسیان، جواد(1391). رابطه خودپنداره تحصیلی، هیجان های تحصیلی مثبت و منفی با یادگیری خودگردان. فصلنامه روانشناسی کاربردی، سال 6، شماره 1(21)، 119-103. 19. فلسفین، زینب و شکری، امید(1394). روابط ساختاری بین اسنادهای علی، هیجان های پیشرفت و خودنظم دهی تحصیلی در دانشجویان. فصلنامه روانشناسی شناختی، دوره 2، شماره 2، 58-46. 20. رضایی، اکبر(1395). رابطه باورهای معرفت شناختی، هیجان های تحصیلی و خودکارآمدی با رویکردهای یادگیری سطحی و عمقی دانشجویان. دوفصلنامه راهبردهای شناختی در یادگیری، سال چهارم، شماره ششم، 81-59. 21. کرمی، مرتضی؛ پاکمهر، حمیده؛ عقیلی، علیرضا(1392). گرایش به تفکر انتقادی، یادگیری خود تنظیمی و موفقیت تحصیلی در بستر الگوی تدریس کاوشگری. فصلنامه تعلیم و تربیت، سال بیست و نهم، شماره 4، 81-63. 22. ملکی آوارسین، صادق و مصطفی پور، روزیتا(1394). بررسی تاثیر روش تدریس کاوشگری بر میزان پیشرفت تحصیلی درس علوم تجربی دانش آموزان پسر پایه پنجم ابتدایی. نشریه علمی – پژوهشی آموزش و ارزشیابی، سال هشتم، شماره 29، 59-43. 23. مومنی مهمویی، حسین، کرمی، مرتضی و سید شریفی کاخکی، مریم سادات(1393). تاثیر الگوی کاوشگری بر تفکر انتقادی و نگرش دانش آموزان نسبت به کتاب درسی علوم تجربی در دوره ابتدایی. پژوهش در برنامه ریزی درسی، سال یازدهم، شماره 13، 103-93. 24. عشوندی، خدایار؛ پوریوسف، سجاد؛ بیکمرادی، علی و یوسف زاده، محمد رضا(1392). بررسی تاثیر آموزش بالینی دانشجویان پرستاری به شیوه کاوشگری بر مهارت بکارگیری فرایند پرستاری. مجله دانشکده پرستاری و مامایی همدان، دوره بیست و یکم، شماره 1، 14-5. 25. Lazonder, A. W., & Harmsen, R. (2016). Meta-Analysis of Inquiry-Based Learning: Effects of Guidance. Review of Educational Research, 86(3), 681-718.‌ 26. Duran, M., & Dökme, İ. (2016). The effect of the inquiry-based learning approach on student's critical-thinking skills. Eurasia Journal of Mathematics, Science & Technology Education, 12(12).‌ 27. Varma, T., Volkmann, M., & Hanuscin, D. (2009). Preservice elementary teachers’ perceptions of their understanding of inquiry and inquiry-based science pedagogy: Influence of an elementary science education methods course and a science field experience. Journal of Elementary Science Education, 21(4), 1-22.‌ 28. Maxwell, D. O., Lambeth, D. T., & Cox, J. T. (2015, June). Effects of using inquiry-based learning on science achievement for fifth-grade students. In Asia-Pacific Forum on Science Learning & Teaching, 16(1), 1-31. 29. یوسف زاده، محمد رضا؛ معروفی، یحیی؛ رضایی، علی اصغر و قبادی، محترم(1390). تاثیر روش تدریس کاوشگری بر پرورش مهارت های تفکر فلسفی دانش آموزان پایه پنجم ابتدایی در درس علوم تجربی. مجله پژوهش های آموزش و یادگیری(دانشور رفتار)، سال هجدهم، شماره 1، 52-39. 30. ادیب نیا، اسد؛ مهاجر، یحیی و شیخ پور، سکینه(1392). مقایسه تاثیر روش تدریس حل مساله با روش تدریس کاوشگری بر مهارت های حل مساله اجتماعی دانش آموزان دختر در درس علوم اجتماعی پایه پنجم ابتدایی، پژوهش در برنامه ریزی درسی، سال دهم، شماره 9، 78-63. 31. Friesen, S., & Scott, D. (2013). Inquiry-based learning: A review of the research literature. Alberta Ministry of Education.‌ 32. Weinbaum, A. (Ed.). (2004). Teaching as inquiry: Asking hard questions to improve practice and student achievement (Vol. 30). Teachers College Press.‌ 33. Abdisa, G., & Getinet, T. (2012). The effect of guided discovery on students’ Physics achievement. Journal of Physics Education, 4(6), 530-537.‌ 34. Haynes, J. (2001). Children as philosophers: Learning through enquiry and dialogue in the primary classroom. Routledge.‌ 35. Pekrun, R., Lichtenfeld, S., Killi , U., & Reiss, K. (2007). Achievement Emotions Questionnaire – Elementary School (AEQ-Elementary School). User’s manual. Munich, Germany: Department of Psychology, University of Munich. 36. حسینی، سید عدنان(1396). رواسازی پرسشنامه هیجان های تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی(AEQ-ES) برای درس علوم تجربی. در دست چاپ. 37. Goetz, T., Lüdtke, O., Nett, U. E., Keller, M. M., & Lipnevich, A. A. (2013). Characteristics of teaching and students’ emotions in the classroom: Investigating differences across domains. Contemporary Educational Psychology, 38(4), 383-394.‌ 38. Goetz, T., Frenzel, A. C., Lüdtke, O., & Hall, N. C. (2010). Between-domain relations of academic emotions: Does having the same instructor make a difference?. The Journal of Experimental Education, 79(1), 84-101.‌ 39. Frenzel, A. C., Pekrun, R., & Goetz, T. (2007b). Perceived learning environment and students’ emotional experiences: A multilevel analysis of mathematics classrooms. Learning and Instruction, 17, 478–493. 40. Goetz, T., Pekrun, R., Hall, N. C., & Haag, L. (2006). Academic emotions from a socialcognitive perspective: Antecedents and domain specificity of students’ affect in the context of Latin instruction. British Journal of Educational Psychology, 76(2), 289–308. 41. Frenzel, A. C., Goetz, T., Lüdtke, O., Pekrun, R., & Sutton, R. E. (2009). Emotional transmission in the classroom: Exploring the relationship between teacher and student enjoyment. Journal of Educational Psychology, 101(3), 705–716.